Blog

PERSBERICHT – De eerste muzische natuursonnettenkrans van Nederland

PERSBERICHT

Waar blijft de oude lente, nieuw geluid?

Tilburg, 7 mei 2024

De eerste muzische natuursonnettenkrans van Nederland is een feit. A.H.J. Dautzenberg en Rob Moonen maakten die samen met veertien aan Tilburg gelieerde kunstenaars. Ze lieten zich daarbij inspireren door Baruch Spinoza, Johan Huizinga en het natuurgebied dat ligt in de driehoek Schaapsven, Koningshoeven en Moerenburg. Het resultaat is te zien op www.natuursonnetten.nl

De mens plaatst zich graag buiten en liefst boven de natuur. De gevolgen zijn zichtbaar. De filosoof Baruch Spinoza waarschuwde er al in de zeventiende eeuw voor. Hij stelde dat God en de natuur één zijn, ze vertegenwoordigen immers dezelfde werkelijkheid.  Dautzenberg en Moonen borduren hierop voort en verkennen het spanningsveld dat is ontstaan tussen de mens en de natuur. Johan Huizinga, om er nog een invloedrijke denker bij te halen, stelde dat ‘het spel’ een essentiële voorwaarde is voor cultuurveranderingen; moraliserend gepreek roept volgens hem aversie en tegendruk op. Bij Dautzenberg en Moonen resulteert het spel in de eerste muzische natuursonnettenkrans van Nederland.

Zwaan-kleef-aan
Een sonnettenkrans is opgebouwd uit veertien thematisch met elkaar verbonden sonnetten, zwaan-kleef-aan, waarvan de begin- of eindregels samen een vijftiende sonnet vormen – het meestersonnet. Dautzenberg en Moonen begonnen met het meestersonnet en kleurden vervolgens de cyclus in. Die lieten ze tot stand komen via verschillende kunstdisciplines. De taal vormde alleen het startpunt, de ingang. Elke deelnemende kunstenaar kreeg de eerste en de laatste regel van een sonnet aangeleverd, bij wijze van inhoudelijke voeding. Hij of zij had vervolgens de volledige vrijheid om het gedicht naar believen in te vullen. Met dans, stemkunst, muziek, film, fotografie, schilder- en tekenkunst, performance etc. reageerden de veertien kunstenaars op de genius loci, op de geuren, kleuren, vormen en geluiden van de natuur. 

Betrokken kunstenaars
Het meestersonnet is geschreven door A.H.J. Dautzenberg. De deelnemende kunstenaars zijn naast Rob Moonen: Bart de Vrees, Skypunch Collective (Celine Werkhoven & Anna Zurkirchen), Sabina Timmermans, Merijn Bisschops, Inez Wolters, S. Lloyd Trumpstein, Rianne Wilbers, Reinoud van Vught, Frank Crijns, Eric van der Westen, Rohiet Tjon Poen Gie, Jenny Ymker en William van der Voort (samen met zijn band GGU:LL). Hun bijdragen staan op de site www.natuursonnetten.nl

Het resultaat wordt op zaterdag 25 mei gepresenteerd op het Festival Op Poetry-Shaped Art in Eindhoven. Andere projectpartners zijn het Nederlands Letterenfonds, Dans Brabant en BaakBeeld.

Dautzenberg en Moonen hebben de ambitie om het concept te verbreden naar andere natuurgebieden en provincies.

Updates Ecuador

Het blijft vreselijk voor Marthijn en Lesley. Klik hier voor de updates, helemaal naar beneden scrollen.

Tzum, De Nieuwe Contrabas, HUMO

Op de podcast van De Nieuwe Contrabas wordt kritisch gesproken over De vijf – klik hier om te luisteren.

Tzum plaatste een essay van Thomas Maarten van der Zwan, een bewerking van zijn laudatio tijdens de boekpresentatie – hier terug te lezen.

In HUMO staat De vijf voor de tweede week in de top tien:

Recensenten over De vijf

Bo van Houweling is enthousiast over De vijf – luister hier naar de bespreking.

De recensent van Brabant Cultureel is daarentegen zeer negatief – lees hier de tirade.

Hoogleraar Jos Joosten is daarentegen lyrisch over de roman – lees hier zijn recensie.

Ook het Belgische HUMO is bijzonder positief – klik hier. De vijf staat in de Tien beste boeken van het moment.

Dautzenberg over De vijf

Klik hier om het gesprek tussen A.H.J. Dautzenberg en Frits Spits in De Taalstaat terug te luisteren. Op zaterdag 23 maart verschijnt een groot interview in de Volkskrant, door Bo van Houwelingen. Eind maart staat het gesprek met Paul van der Steen in ZOUT. Binnenkort volgt een interview met Hettie van der Ven van het Brabants Dagblad; dat zal op vrijdag 22 maart verschijnen in verschillende edities. De Limburger maakte een reportage van de boekpresentatie in Little Devil, de tekst is hier te vinden.

Het interview in de Volkskrant is een week uitgesteld, het verschijnt nu op zaterdag 30 maart.

PERSBERICHT – presentatie DE VIJF / THE FIVE

PERSBERICHT

Tilburg, 29 februari 2024

Presentatie van  DE VIJF en THE FIVE

Schrijver A.H.J. Dautzenberg presenteert op zondagmiddag 10 maart in het Tilburgse rockcafé Little Devil zijn libertijnse roman DE VIJF. Aansluitend vindt een try-out plaats van THE FIVE, een muziekstuk van componist/videomaker Merijn Bisschops dat geïnspireerd is op Dautzenbergs roman. Het stuk wordt uitgevoerd door het Vlaamse gitaarkwartet Zwerm en percussioniste Karen Willems. De aanvang is 15 uur.

Dautzenberg verkent met zijn roman de vrijheid van meningsuiting in het huidige tijdsgewricht, en in het bijzonder de rol die kunst inneemt in dat discours. Vier tienermeisjes delen een duivelse drift naar seks en geweld. Ze leven zich helemaal uit in een ondergronds kunstwerk en verpulveren niet alleen de grenzen van de heersende moraal, maar ook die van de taal. Dautzenberg: ‘De roman vormt in zekere zin een pharmakon, gif en geneesmiddel tegelijk. We zijn geneigd om in kunst, en zeker in de literatuur, alleen het sublieme van de mens te tonen. Ik spiegel met mijn boek vooral het abjecte; we moeten bereid zijn de potentiële beul in onszelf te zien, het beest. The impulse of the perverse, om Edgar Allan Poe te citeren. Seks en geweld zijn oerdriften die geen motief nodig hebben om zich te manifesteren.’

Enerverende concertervaring
Bisschops vormde de complexe structuur, spanningsboog, karakters en stijlkeuzes van het boek om tot een op zichzelf staande concertervaring. Bisschops: ‘Op het eerste gehoor wordt THE FIVE een bruut muziekstuk met invloeden van drone doom, metal en indierock, maar zoals ook het boek meerdere lagen heeft om af te pellen, zit onder die ruwe buitenkant de mij kenmerkende rijke emotionele binnenwereld, instrumentale verfijning en uitdagende microtonaliteit. DE VIJF opent een onafwendbare discussie over wat er in deze tijd wel of niet gezegd, geschreven of vertoond mag worden. Ik ga vanuit mijn artistieke visie een bijdrage leveren aan dat discours.’

A.H.J. Dautzenberg (Heerlen, 1967) is een geëngageerd en spraakmakend schrijver. In zijn werk laat hij keer op keer zien dat hij haarfijn de polsslag van de tijd aanvoelt, zoals met het initiatief Quiet 500, waarmee hij de stille armoede in Nederland een gezicht gaf. Hij kreeg er de Impact Award voor. Hij schreef ruim twintig boeken – romans, verhalen, brieven, gedichten en essays. Zijn werk werd genomineerd voor diverse literaire prijzen. Samen met Rob Moonen en veertien andere kunstenaars ontwikkelt hij de eerste muzische natuursonnettencyclus van Nederland. Dautzenberg woont en werkt sinds 1987 in Tilburg.
www.ahjdautzenberg.nl

Merijn Bisschops (Tilburg, 1981) is componist, fotograaf en videomaker. Hij creëert met totaalkunstwerken ervaringen die mensen een ongebruikelijk perspectief bieden op zichzelf, hun omgeving en kunst in het bijzonder. Zijn werk wordt op toonaangevende festivals over de hele wereld uitgevoerd. Van 2006 tot 2022 was hij artistiek en zakelijk leider van De Link, een concertorganisatie voor nieuwe muziek in Tilburg. Onlangs verscheen zijn fotoboek Tilburg, Stadrandschap.
www.merijnbisschops.nl

Zwerm is een in 2007 opgericht Belgisch elektrisch gitaarkwartet. Ze verkennen meerdere genres, van renaissancemuziek tot hedendaags klassiek en rock. Daarbij werken ze samen met verschillende (inter)nationale componisten, performers, theatermakers en beeldende kunstenaars. Ze treden op in gerenommeerde zalen over de hele wereld. Voor THE FIVE werken ze samen met Karen Willems. De Vlaamse percussioniste speelde onder meer samen met Arno en Zita Swoon.
www.zwerm.be

Archieven